Artroskopia stawu łokciowego

Artroskopia jest sposobem przeprowadzenia operacji przez niewielkie portale, bez konieczności
szerokiego otwierania stawu.

Przez jeden z portali chirurg wprowadza kamerę. Obraz z jej wnętrza jest wyświetlany na
monitorze i pozwala obejrzeć struktury stawu w powiększeniu.

Przez pozostałe niewielkie nacięcia wprowadzane są narzędzia potrzebne do wykonania
zaplanowanego leczenia.

Podczas artroskopii można między innymi:

• usunąć ciała wolne,
• opracować zmiany zapalne,
• usunąć osteofity ograniczające ruch,
• uwolnić przykurczone tkanki,
• ocenić i opracować zmiany chrząstki,
• leczyć wybrane przypadki zespołu fałdu błony maziowej,
• przeprowadzić wybrane procedury związane z entezopatiami.

Artroskopia pozwala jednocześnie ocenić wnętrze stawu i przeprowadzić potrzebne leczenie. Nie jest jednak najlepszą metodą w każdym przypadku. Niektóre problemy wymagają operacji klasycznej, wykonywanej „na otwarto”.

Artroskopię łokcia stosuje się między innymi przy:

• ciałach wolnych wewnątrz stawu,

• blokowaniu lub przeskakiwaniu łokcia,

• ograniczeniu zakresu ruchu,

• sztywności stawu,

• zespole fałdu błony maziowej,

• konfliktach kostnych,

• osteofitach,

• wybranych uszkodzeniach chrząstki,

• wybranych entezopatiach,

• utrzymujących się dolegliwościach mimo leczenia zachowawczego.

Zakres zabiegu zależy od rzeczywistego źródła problemu. Inaczej wygląda usunięcie pojedynczego ciała wolnego, a inaczej rozległe uwolnienie przykurczonych tkanek u pacjenta z długo trwającą sztywnością.

Dlatego artroskopia nie jest jedną, zawsze identyczną operacją. Jest małoinwazyjną metodą dotarcia do wnętrza stawu i wykonania procedury dopasowanej do konkretnego rozpoznania.

Ciało wolne jest fragmentem tkanki znajdującym się wewnątrz stawu i przemieszczającym się pomiędzy jego powierzchniami.

Może powodować:

• nagłe blokowanie ruchu,

• przeskakiwanie,

• ból,

• uczucie mechanicznej przeszkody,

• trudność w pełnym zgięciu lub wyprostowaniu łokcia.

Dolegliwości mogą pojawiać się tylko w określonym ustawieniu ręki i ustępować po zmianie pozycji. Z czasem jednak powtarzające się blokowanie może coraz bardziej ograniczać codzienne funkcjonowanie.

Podczas artroskopii chirurg lokalizuje i usuwa ciało wolne, a następnie sprawdza wnętrze stawu oraz zakres uzyskanego ruchu.

Łokieć ma skłonność do powstawania przykurczu.

Ograniczenie ruchu może być związane z przykurczonymi tkankami, zmianami zapalnymi, osteofitami albo innymi przeszkodami znajdującymi się wewnątrz stawu.

Pacjent może mieć trudność z:

• pełnym wyprostowaniem ręki,

• zgięciem łokcia do twarzy,

• myciem i czesaniem włosów,

• ubieraniem się,

• pracą wymagającą precyzyjnego ustawienia kończyny,

• wykonywaniem ćwiczeń lub ruchów sportowych.

Podczas zabiegu chirurg może usunąć zmiany kostne lub uwolnić tkanki ograniczające ruch. Efekt operacji trzeba następnie utrzymać poprzez wczesną, prawidłowo zaplanowaną rehabilitację.

Osteofity są wyroślami kostnymi, które mogą ograniczać ruch albo powodować konflikt pomiędzy strukturami stawu.

Pacjent może odczuwać ból szczególnie przy końcowym zgięciu lub wyproście. Ruch zatrzymuje się wtedy na twardej, mechanicznej przeszkodzie.

Podczas artroskopii chirurg może dokładnie ocenić lokalizację zmian i usunąć te fragmenty, które utrudniają ruch.

Celem nie jest usunięcie każdej zmiany widocznej w badaniu obrazowym. Leczenie obejmuje przede wszystkim struktury, które odpowiadają za objawy pacjenta i rzeczywiście ograniczają funkcję łokcia.

Uszkodzenia chrząstki oraz zmienione zapalnie tkanki mogą powodować ból, obrzęk, przeskakiwanie i stopniowe ograniczanie ruchomości.

W czasie artroskopii chirurg może obejrzeć powierzchnie stawowe i opracować wybrane zmiany. Zakres leczenia zależy od ich wielkości, lokalizacji i stopnia zaawansowania.

Artroskopia może zmniejszyć dolegliwości i poprawić funkcję, ale nie zawsze pozwala całkowicie odtworzyć chrząstkę ani zatrzymać rozwój zaawansowanej choroby zwyrodnieniowej.

Dlatego przed operacją lekarz omawia z pacjentem realny cel leczenia i możliwy zakres poprawy.

Zabieg może być wskazany, gdy występuje:

• blokowanie łokcia,

• przeskakiwanie wewnątrz stawu,

• ograniczenie zakresu ruchu,

• ból związany z ciałami wolnymi,

• ból wynikający z obecności osteofitów,

• zmiany chrząstki,

• brak poprawy po prawidłowo prowadzonym leczeniu zachowawczym.

Operację rozważa się wtedy, gdy problem wyraźnie ogranicza codzienną funkcję, pracę lub aktywność pacjenta, a diagnostyka wskazuje na zmianę, którą można leczyć artroskopowo.

Samo występowanie bólu nie jest wystarczającym wskazaniem. Konieczne jest możliwie dokładne określenie jego źródła.

W pobliżu stawu łokciowego przebiegają ważne nerwy.

Ich bliskość sprawia, że artroskopia łokcia wymaga bardzo dokładnego zaplanowania miejsc, przez które zostaną wprowadzone kamera i narzędzia.

Podczas kwalifikacji lekarz ocenia nie tylko sam staw, ale również:

• czucie,

• siłę mięśni,

• objawy mogące wskazywać na ucisk nerwów,

• wcześniejsze operacje i blizny,

• stabilność łokcia,

• rzeczywisty zakres ruchu.

Ma to znaczenie zarówno dla bezpieczeństwa zabiegu, jak i dla prawidłowego rozpoznania przyczyny dolegliwości.

Kwalifikacja rozpoczyna się od rozmowy o objawach i ich wpływie na codzienne funkcjonowanie.

Lekarz pyta o:

• czas trwania bólu,

• występowanie blokowania lub przeskakiwania,

• zakres utraconego ruchu,

• przebyte urazy,

• wcześniejsze operacje,

• dotychczasowe leczenie,

• choroby współistniejące,

• rodzaj wykonywanej pracy,

• aktywność sportową,

• oczekiwania pacjenta.

Następnie ocenia:

• czynny i bierny zakres ruchu,

• stabilność stawu,

• siłę,

• czucie,

• bolesność odpowiednich struktur,

• objawy mogące wskazywać na ucisk nerwów.

Na tej podstawie ustala, czy najlepszym rozwiązaniem będzie:

• artroskopia,

• operacja metodą otwartą,

• fizjoterapia,

• iniekcja,

• leczenie przeciwbólowe,

• dalsza diagnostyka,

• obserwacja.

Do zaplanowania zabiegu potrzebne są badanie kliniczne oraz odpowiednio dobrane badania obrazowe.

W zależności od rodzaju problemu lekarz może zlecić:

• USG,

• rezonans magnetyczny,

• tomografię komputerową.

USG może pomóc w ocenie tkanek miękkich, ścięgien i struktur znajdujących się wokół stawu.

Rezonans magnetyczny pozwala ocenić między innymi chrząstkę oraz tkanki miękkie.

Tomografia komputerowa jest szczególnie przydatna przy zmianach kostnych, osteofitach i konieczności dokładnego zaplanowania ich usunięcia.

Wyniki badań zawsze interpretuje się razem z objawami oraz badaniem zakresu ruchu, stabilności i funkcji nerwów.

Większość diagnostyki potrzebnej do kwalifikacji i przygotowania do zabiegu można zaplanować w ramach ścieżki szpitalnej Good Life Clinic.

Przed zabiegiem standardowo mogą być potrzebne:

• badania laboratoryjne,

• ocena parametrów krzepnięcia,

• jonogram,

• oznaczenie glikemii,

• EKG,

• inne badania wskazane przez anestezjologa.

U pacjentów z chorobami współistniejącymi może być potrzebna konsultacja internistyczna, kardiologiczna albo diabetologiczna.

Ostateczną listę badań pacjent otrzymuje podczas kwalifikacji.

Artroskopia stawu łokciowego jest z reguły zabiegiem planowym.

Czas od konsultacji do operacji zależy od:

• nasilenia problemu,

• kompletności diagnostyki,

• rodzaju planowanej procedury,

• stanu zdrowia pacjenta,

• konieczności wcześniejszego przygotowania fizjoterapeutycznego.

Po kwalifikacji pacjent otrzymuje plan przygotowania i orientacyjny termin zabiegu.

Brak konieczności leczenia w trybie pilnym pozwala dokładnie zaplanować zarówno operację, jak i rehabilitację, która ma szczególne znaczenie dla utrzymania odzyskanego zakresu ruchu.

Nie zawsze.

Alternatywą może być:

• fizjoterapia,

• leczenie przeciwbólowe i przeciwzapalne,

• stosowanie ortezy,

• modyfikacja aktywności,

• iniekcje wykonywane pod kontrolą USG,

• obserwacja.

W części schorzeń leczenie zachowawcze jest pierwszym etapem.

Fizjoterapia może pomóc poprawić ruchomość, siłę i sposób używania kończyny. Iniekcje mogą ograniczać wybrane dolegliwości, jeżeli ich źródłem są tkanki, które mogą odpowiadać na takie leczenie.

Operację rozważa się przy utrzymującym się bólu, utracie funkcji, mechanicznym blokowaniu albo postępującym ograniczeniu ruchu.

Nie wszystkie problemy łokcia można skutecznie i bezpiecznie leczyć artroskopowo.

W niektórych przypadkach lepsze efekty daje zabieg wykonywany klasycznie, „na otwarto”.

Może to wynikać z:

• lokalizacji zmian,

• ich rozległości,

• bliskości nerwów,

• wcześniejszych operacji,

• dużej deformacji,

• konieczności wykonania procedury, do której artroskopia nie zapewnia odpowiedniego dostępu.

Wybór metody nie zależy od tego, która operacja wydaje się nowocześniejsza. Najważniejsze jest uzyskanie bezpiecznego dostępu i wykonanie leczenia odpowiedniego dla rzeczywistego problemu pacjenta.

Do operacji nie powinno się kwalifikować pacjenta, gdy:

• objawy są niewielkie,

• problem dobrze odpowiada na leczenie zachowawcze,

• spodziewana korzyść jest mniejsza niż ryzyko zabiegu,

• występuje aktywna infekcja skóry lub tkanek głębokich,

• choroba ogólna nie jest prawidłowo wyrównana,

• ryzyko znieczulenia jest bardzo wysokie,

• występują poważne zaburzenia gojenia,

• pacjent nie może współpracować podczas rehabilitacji.

Operacja może również nie być odpowiednim rozwiązaniem, jeżeli oczekiwania pacjenta nie odpowiadają możliwościom leczenia.

W zaawansowanych, przewlekłych zmianach artroskopia może zmniejszyć ból i poprawić funkcję, ale nie zawsze przywróci pełną sprawność stawu.

Artroskopia wykonywana jest w znieczuleniu ogólnym albo regionalnym, najczęściej w postaci blokady splotu.

Pacjent układany jest zazwyczaj na boku, z łokciem zgiętym do około 90 stopni.

Na czas operacji na ramieniu zakładana jest opaska uciskowa. Ogranicza ona dopływ krwi do operowanej okolicy i pozwala uzyskać lepszą widoczność pola zabiegowego.

Następnie chirurg:

1. zaznacza przebieg ważnych struktur, w tym nerwów,

2. wykonuje niewielkie nacięcia o długości około 0,5 cm,

3. wprowadza kamerę do wnętrza stawu,

4. wypełnia staw jałowym płynem,

5. ogląda poszczególne struktury,

6. wprowadza narzędzia przez kolejne portale,

7. usuwa ciała wolne, osteofity lub zmienione tkanki,

8. uwalnia przykurczone struktury, jeżeli jest to potrzebne,

9. kontroluje zakres ruchu stawu,

10. usuwa narzędzia i zamyka portale pojedynczymi szwami.

Po zabiegu zakładany jest opatrunek, a ręka może zostać umieszczona na temblaku.

Wnętrze łokcia jest niewielką przestrzenią.

Podanie jałowego płynu pomaga ją delikatnie poszerzyć i poprawia widoczność struktur oglądanych przez kamerę.

Dzięki temu chirurg może dokładniej ocenić wnętrze stawu i bezpieczniej posługiwać się niewielkimi narzędziami.

Po operacji część płynu może pozostać czasowo w tkankach, co może wpływać na obrzęk. Powinien on stopniowo zmniejszać się w kolejnych dniach.

Po usunięciu mechanicznej przeszkody albo uwolnieniu przykurczonych tkanek chirurg sprawdza zakres zgięcia i wyprostu łokcia.

Pozwala to ocenić:

• czy usunięto strukturę ograniczającą ruch,

• jaki zakres można bezpiecznie uzyskać,

• czy występuje dodatkowa przeszkoda,

• jaki powinien być cel wczesnej rehabilitacji.

Zakres osiągnięty podczas operacji trzeba następnie utrzymać poprzez odpowiednio zaplanowane ćwiczenia. Łokieć może ponownie sztywnieć, jeżeli po zabiegu ruch zostanie rozpoczęty zbyt późno lub będzie prowadzony niewłaściwie.

Artroskopia łokcia trwa zwykle od około 45 do 120 minut.

Czas zależy od:

• rodzaju problemu,

• liczby zmian wymagających leczenia,

• zakresu sztywności,

• obecności ciał wolnych,

• liczby i wielkości osteofitów,

• konieczności wykonania dodatkowych procedur.

Proste usunięcie pojedynczej przeszkody może być krótsze niż rozległe uwolnienie przykurczonego stawu.

Operacja może zostać przeprowadzona w znieczuleniu:

• ogólnym,

• regionalnym, w tym z blokadą splotu.

Rodzaj znieczulenia zależy od zakresu zabiegu, przewidywanego czasu trwania, stanu zdrowia pacjenta i decyzji anestezjologa.

Po blokadzie splotu ręka może być przez pewien czas zdrętwiała, ciężka i trudniejsza do poruszania. Działanie znieczulenia może utrzymywać się do około 24 godzin.

Wiele artroskopii łokcia można wykonać w trybie chirurgii jednego dnia.

Pacjent zgłasza się do kliniki o wyznaczonej godzinie, przechodzi przygotowanie do zabiegu, a po operacji pozostaje pod obserwacją.

Do domu może wrócić po:

• stabilizacji samopoczucia,

• uzyskaniu odpowiedniej kontroli bólu,

• ocenie opatrunku,

• otrzymaniu zaleceń i recept.

Większe operacje albo procedury wymagające intensywniejszej kontroli bólu mogą wiązać się z krótką hospitalizacją.

Podczas zabiegu pacjent nie powinien odczuwać bólu.

Po operacji mogą pojawić się:

• ból,

• obrzęk,

• uczucie napięcia,

• czasowe drętwienie po blokadzie,

• ograniczenie ruchu związane z opatrunkiem,

• osłabienie ręki wynikające z działania znieczulenia regionalnego.

Dolegliwości są kontrolowane za pomocą leków przeciwbólowych i powinny stopniowo zmniejszać się w kolejnych dniach.

Ręka może zostać czasowo umieszczona na temblaku, szczególnie w okresie działania blokady.

Pacjent zgłasza się do kliniki o wyznaczonej godzinie.

Po przyjęciu przechodzi:

• formalności,

• rozmowę z personelem,

• ponowną ocenę operowanej kończyny,

• konsultację z chirurgiem i anestezjologiem,

• przygotowanie do znieczulenia i zabiegu.

Po operacji pozostaje pod obserwacją do czasu:

• stabilnego samopoczucia,

• kontroli bólu,

• oceny opatrunku,

• sprawdzenia ukrwienia i czucia kończyny.

Przed wypisem otrzymuje:

• recepty,

• zalecenia dotyczące leków,

• instrukcję pielęgnacji ran,

• informacje o korzystaniu z temblaka,

• plan dozwolonych ruchów,

• termin kontroli,

• zalecenia dotyczące fizjoterapii,

• objawy wymagające kontaktu z kliniką.

Przed zabiegiem należy przygotować:

• dokumentację medyczną,

• wyniki badań,

• opisy i płyty z USG, MRI lub tomografii,

• listę przyjmowanych leków i suplementów,

• informacje o alergiach,

• informacje o chorobach współistniejących.

Skóra w okolicy łokcia powinna być zdrowa, bez ran, infekcji i świeżych zmian zapalnych.

Warto wcześniej zorganizować:

• transport do domu,

• pomoc w pierwszych dniach,

• wygodne ubranie, które można łatwo założyć jedną ręką,

• możliwość regularnego uczestniczenia w rehabilitacji.

Ma to szczególne znaczenie, gdy operowana będzie kończyna dominująca.

Nie należy samodzielnie odstawiać żadnych leków.

Indywidualnego postępowania wymagają szczególnie:

• leki przeciwkrzepliwe,

• leki przeciwpłytkowe,

• leki diabetologiczne,

• leki immunosupresyjne,

• preparaty hormonalne.

Sposób ich przyjmowania przed operacją ustala lekarz prowadzący lub anestezjolog.

Pacjent powinien przekazać pełną listę stosowanych leków i suplementów.

Przy znieczuleniu ogólnym lub regionalnym pacjent zwykle musi pozostać na czczo zgodnie z instrukcjami anestezjologa.

Dokładne zasady dotyczące jedzenia, picia i przyjmowania leków są przekazywane przed operacją. Należy ich bezwzględnie przestrzegać.

W dniu operacji należy zabrać:

• dokument tożsamości,

• wyniki badań,

• wcześniejszą dokumentację medyczną,

• opisy i płyty z badań obrazowych,

• listę przyjmowanych leków,

• wygodne ubranie ułatwiające założenie po zabiegu,

• ewentualną ortezę, jeżeli została wcześniej zalecona.

Przed przyjęciem należy zdjąć zegarek i biżuterię z operowanej kończyny.

Najważniejszym celem pierwszego etapu jest ograniczenie obrzęku i odzyskanie zakresu ruchu.

Łokieć ma skłonność do sztywnienia, dlatego bezpieczne uruchamianie rozpoczyna się zwykle wcześnie, zgodnie z zaleceniami operatora.

Po zabiegu:

• ręka może być czasowo podtrzymywana na temblaku,

• znieczulenie splotu może działać do około 24 godzin,

• niewielkie portale są zamykane pojedynczymi szwami,

• zakres ruchu zwiększa się stopniowo,

• ćwiczenia dobiera się do procedury wykonanej podczas operacji.

Wczesne uruchamianie nie oznacza pełnego obciążania ręki. Łokieć ma odzyskać ruch, ale operowane tkanki nadal wymagają ochrony.

Po operacji organizm rozpoczyna proces gojenia i tworzenia blizny.

W obrębie łokcia może ona stosunkowo szybko ograniczać ruchomość. Zbyt długie unieruchomienie zwiększa ryzyko, że staw ponownie stanie się sztywny.

Dlatego ćwiczenia są wprowadzane od pierwszych dni, jeżeli pozwala na to zakres wykonanej operacji.

Ich celem jest:

• utrzymanie ruchu uzyskanego podczas zabiegu,

• ograniczenie obrzęku,

• zapobieganie przykurczowi,

• stopniowe przywracanie funkcji kończyny.

Plan musi być jednak indywidualny. Zbyt intensywne uruchamianie może nasilić ból i podrażnić tkanki, dlatego powinno odbywać się zgodnie z zaleceniami lekarza i fizjoterapeuty.

W większości procedur łokcia fizjoterapia jest bardzo ważna.

Pomaga:

• kontrolować obrzęk,

• zapobiegać sztywności,

• odzyskiwać zgięcie i wyprost,

• poprawiać ruchomość tkanek,

• stopniowo odbudowywać siłę,

• poprawiać koordynację,

• przygotować kończynę do codziennych obciążeń.

Szczególne znaczenie ma konsekwentna praca nad zakresem ruchu od pierwszych dni po operacji.

W Good Life Clinic lekarz i fizjoterapeuta pracują według jednego planu. Terapeuta otrzymuje informację, jakie struktury zostały opracowane i jaki zakres ruchu uzyskano podczas zabiegu. Pozwala to bezpiecznie dobrać kolejne etapy rehabilitacji.

Proste czynności są zwykle możliwe po kilku dniach lub tygodniach.

Pełne obciążanie kończyny może wymagać od kilku tygodni do kilku miesięcy.

Czas powrotu zależy od:

• rodzaju wykonanego zabiegu,

• stopnia wcześniejszej sztywności,

• jakości tkanek,

• wieku pacjenta,

• chorób współistniejących,

• przebiegu gojenia,

• systematyczności rehabilitacji.

Pacjent po usunięciu niewielkiego ciała wolnego może wracać do aktywności szybciej niż osoba po rozległym uwolnieniu przykurczonego stawu.

Powrót do prowadzenia zależy od:

• operowanej strony,

• zakresu ruchu,

• poziomu bólu,

• stosowania temblaka lub ortezy,

• działania leków przeciwbólowych,

• możliwości bezpiecznego kontrolowania kierownicy.

Nie należy prowadzić samochodu, dopóki ręka jest zdrętwiała po blokadzie, ruch pozostaje znacznie ograniczony albo pacjent nie może pewnie wykonać manewrów wymagających obu rąk.

Termin warto ustalić z lekarzem.

Do pracy biurowej część pacjentów wraca po około dwóch–trzech tygodniach, jeżeli:

• ból jest dobrze kontrolowany,

• rany prawidłowo się goją,

• możliwa jest ochrona operowanej kończyny,

• praca nie utrudnia regularnej rehabilitacji.

Praca manualna i fizyczna może wymagać przerwy trwającej do kilku tygodni lub dłużej, zależnie od zakresu operacji.

Znaczenie ma to, czy obowiązki wymagają:

• dźwigania,

• podpierania się na ręce,

• używania narzędzi,

• wykonywania powtarzalnych ruchów,

• pełnego wyprostu lub zgięcia łokcia,

• narażenia kończyny na uraz.

Powrót powinien odbywać się stopniowo.

Powrót do sportu następuje etapowo po:

• wygojeniu tkanek,

• odzyskaniu zakresu ruchu,

• odbudowaniu siły,

• poprawie kontroli nerwowo-mięśniowej.

Aktywności bezkontaktowe można często wprowadzać wcześniej.

Sporty wymagające:

• obciążania kończyny,

• podpierania się,

• mocnego chwytu,

• rzucania,

• dźwigania,

• ryzyka upadku

wymagają zgody lekarza i fizjoterapeuty.

Sam brak bólu nie oznacza jeszcze pełnej gotowości do powrotu do sportu. Łokieć powinien również odzyskać odpowiedni ruch, siłę i kontrolę.

Zmniejszenie bólu często pojawia się stopniowo w pierwszych tygodniach.

Jeżeli przyczyną objawów było ciało wolne lub wyraźna mechaniczna przeszkoda, blokowanie może ustąpić stosunkowo szybko.

Poprawa zakresu ruchu wymaga jednak systematycznej rehabilitacji. Po operacji obrzęk i ból mogą czasowo ograniczać ruch mimo usunięcia przeszkody.

Efekt końcowy ocenia się zwykle po kilku miesiącach, ponieważ tkanki muszą się wygoić, a kończyna ponownie zaadaptować do obciążenia.

Celem leczenia jest:

• zmniejszenie bólu,

• ograniczenie blokowania i przeskakiwania,

• poprawa zakresu ruchu,

• zwiększenie samodzielności,

• ułatwienie pracy i codziennych czynności,

• poprawa siły i kontroli kończyny,

• zatrzymanie dalszego pogarszania funkcji.

Nie każda artroskopia przywraca pełną sprawność sprzed urazu lub choroby.

Możliwości poprawy mogą być mniejsze przy:

• zmianach przewlekłych,

• rozległych bliznach,

• zaawansowanej sztywności,

• towarzyszących uszkodzeniach innych tkanek,

• zaawansowanej chorobie zwyrodnieniowej,

• niepełnej rehabilitacji.

Przed operacją lekarz omawia z pacjentem realny cel zabiegu i ograniczenia wynikające ze stanu stawu.

Ryzyko nawrotu zależy od choroby podstawowej i sposobu używania kończyny.

Ponowne dolegliwości mogą być bardziej prawdopodobne przy:

• przewlekłym bliznowaceniu,

• przeciążeniach,

• zmianach zwyrodnieniowych,

• dalszym powstawaniu osteofitów,

• niepełnej rehabilitacji,

• ponownym urazie.

Po operacji sztywności szczególne znaczenie ma regularne wykonywanie ćwiczeń. Brak odpowiedniego ruchu może prowadzić do ponownego ograniczenia zakresu.

Indywidualne ryzyko lekarz omawia przed zabiegiem.

Przed artroskopią łokcia pacjenci często pytają:

• czy zabieg będzie bolesny,

• ile nacięć zostanie wykonanych,

• jak duże będą blizny,

• jak długo działa blokada splotu,

• czy po operacji potrzebny będzie temblak lub orteza,

• kiedy można zacząć poruszać łokciem,

• kiedy można prowadzić samochód,

• kiedy można wrócić do pracy przy komputerze,

• kiedy można zacząć dźwigać,

• jak długo potrwa rehabilitacja,

• kiedy można wrócić do sportu,

• czy sztywność może powrócić,

• czy problem można leczyć bez operacji.

Odpowiedzi zależą od rzeczywistego zakresu zabiegu. Dlatego każdy pacjent otrzymuje indywidualny plan rekonwalescencji i rehabilitacji.