Operacyjne leczenie złamań kończyny górnej

Wskazaniem do leczenia operacyjnego mogą być złamania:

• przemieszczone,

• niestabilne,

• śródstawowe,

• otwarte,

• wieloodłamowe,

• połączone z uszkodzeniem nerwów lub naczyń,

• grożące trwałą deformacją,

• takie, w których leczenie zachowawcze nie zapewni prawidłowego ustawienia i dobrej funkcji.

Operację rozważa się również wtedy, gdy mimo wcześniejszego nastawienia odłamy ponownie się przemieszczają albo nie można utrzymać ich w odpowiedniej pozycji w opatrunku.

Sama obecność złamania nie oznacza jednak automatycznie konieczności zabiegu. Decyzja zależy od jego rodzaju, położenia, stabilności oraz wpływu możliwej deformacji na przyszłą funkcję kończyny.

Złamanie śródstawowe przebiega przez powierzchnię stawu.

Jeżeli jej kształt nie zostanie odpowiednio odtworzony, po wygojeniu mogą pozostać:

• nierówność powierzchni stawowej,

• ograniczenie ruchu,

• ból,

• niestabilność,

• szybszy rozwój zmian zwyrodnieniowych.

W takich przypadkach dokładne nastawienie fragmentów kostnych ma znaczenie nie tylko dla samego zrostu, ale również dla późniejszej pracy całego stawu.

Dlatego przy złamaniach śródstawowych często potrzebna jest tomografia komputerowa. Pozwala ona dokładniej ocenić przebieg szczelin, liczbę odłamów i stopień uszkodzenia powierzchni stawowej.

Kość łódeczkowata jest jedną z kości nadgarstka. Jej ukrwienie jest specyficzne, dlatego część złamań ma zwiększone ryzyko opóźnionego zrostu albo jego braku.

W przypadku kości łódeczkowatej do leczenia operacyjnego mogą kwalifikować się nawet nieprzemieszczone złamania znajdujące się w obszarze o słabym ukrwieniu.

Decyzja zależy od lokalizacji szczeliny złamania, obrazu badań oraz oceny warunków biologicznych do gojenia.

Celem operacji jest stabilne połączenie fragmentów i stworzenie warunków do prawidłowego zrostu.

Złamanie otwarte oznacza, że uszkodzeniu kości towarzyszy rana komunikująca się z miejscem złamania.

Taki uraz wymaga szczególnie pilnej oceny, ponieważ wiąże się z ryzykiem zakażenia i uszkodzenia tkanek miękkich.

Leczenie może obejmować:

• dokładne oczyszczenie rany,

• ocenę stanu kości,

• nastawienie odłamów,

• odpowiednią stabilizację,

• zaopatrzenie uszkodzonych tkanek miękkich.

Zakres postępowania zależy od wielkości rany, stopnia zabrudzenia, rodzaju złamania oraz obecności uszkodzeń ścięgien, nerwów i naczyń.

Uraz kończyny górnej może obejmować nie tylko kość.

Ostry fragment kostny albo mechanizm urazu może jednocześnie uszkodzić:

• nerw,

• naczynie,

• ścięgno,

• więzadło,

• inne tkanki miękkie.

W takiej sytuacji operacja nie ogranicza się do stabilizacji złamania. Chirurg ocenia również sąsiednie struktury i — jeżeli jest to konieczne — zaopatruje je podczas tego samego zabiegu.

Ma to szczególne znaczenie dla zachowania czucia, ruchu i ukrwienia kończyny.

Kwalifikacja rozpoczyna się od oceny urazu i dokumentacji radiologicznej.

Lekarz pyta o:

• okoliczności złamania,

• czas, jaki upłynął od urazu,

• występujący ból,

• zaburzenia czucia,

• trudność w poruszaniu palcami lub ręką,

• choroby współistniejące,

• przyjmowane leki,

• dotychczasowe leczenie,

• oczekiwania pacjenta.

Następnie zapoznaje się z wykonanymi badaniami i bada dostępne okolice kończyny.

Jeżeli pacjent ma założony gips, szynę lub inne unieruchomienie, zakres badania może być ograniczony do bezpiecznie dostępnych obszarów. Lekarz ocenia między innymi czucie, ruch palców, ukrwienie oraz stan tkanek znajdujących się poza opatrunkiem.

Na tej podstawie ustala, czy najlepszym rozwiązaniem będzie leczenie operacyjne, dalsze unieruchomienie, ponowne nastawienie albo obserwacja.

Podstawą diagnostyki jest RTG wykonane w odpowiednich projekcjach.

Pozwala ono ocenić:

• miejsce złamania,

• ustawienie odłamów,

• stopień przemieszczenia,

• liczbę fragmentów,

• stabilność urazu,

• relację złamania do stawu.

Przy złamaniach śródstawowych, złamaniach kości łódeczkowatej i bardziej złożonych urazach często potrzebna jest tomografia komputerowa.

Tomografia pozwala dokładniej przeanalizować przebieg szczelin oraz zaplanować sposób nastawienia i stabilizacji.

Jeżeli obraz pierwszego badania nie jest jednoznaczny, RTG może zostać powtórzone po około 7–14 dniach. Dotyczy to sytuacji, w których świeża szczelina złamania nie była początkowo dobrze widoczna.

Większość diagnostyki potrzebnej do kwalifikacji i przygotowania do operacji można zaplanować w ramach ścieżki szpitalnej Good Life Clinic.

Może ona obejmować:

• konsultację specjalistyczną,

• badania obrazowe,

• badania laboratoryjne,

• konsultację anestezjologiczną.

Przy bardziej złożonych urazach lekarz może poprosić pacjenta o dostarczenie wcześniejszej dokumentacji medycznej, opisów i płyt z badaniami wykonanymi w innych placówkach.

Pozwala to ocenić nie tylko aktualny stan złamania, ale również ewentualne zmiany ustawienia odłamów w czasie.

Czas od konsultacji do zabiegu zależy od rodzaju urazu, jego pilności i kompletności badań.

Świeże złamania, szczególnie połączone z uszkodzeniem nerwu, naczynia, ścięgna albo tkanek miękkich, wymagają zwykle szybszego postępowania niż problemy przewlekłe.

Znaczenie mają również:

• stan skóry,

• nasilenie obrzęku,

• stabilność złamania,

• ukrwienie kończyny,

• ogólny stan zdrowia pacjenta.

Niektóre złamania powinny zostać zoperowane możliwie szybko. W innych przypadkach konieczne jest najpierw zmniejszenie obrzęku i poprawa stanu tkanek miękkich.

Po kwalifikacji pacjent otrzymuje plan przygotowania oraz orientacyjny termin zabiegu.

Nie.

Alternatywą może być leczenie zachowawcze polegające na:

• nastawieniu złamania bez operacji,

• zastosowaniu gipsu,

• zastosowaniu szyny lub ortezy,

• regularnych kontrolach radiologicznych,

• późniejszej fizjoterapii.

Takie postępowanie może być odpowiednie, jeżeli złamanie jest stabilne, odłamy są ustawione prawidłowo albo niewielkie przemieszczenie nie wpłynie znacząco na funkcję kończyny.

Operację rozważa się wtedy, gdy leczenie zachowawcze nie zapewnia dobrej pozycji odłamów, złamanie jest niestabilne albo istnieje duże ryzyko deformacji i utraty funkcji.

Najważniejsze nie jest leczenie każdego złamania w ten sam sposób. Celem jest wybór metody proporcjonalnej do urazu i potrzeb konkretnego pacjenta.

Zabieg może nie być najlepszą metodą, gdy:

• złamanie jest stabilne i można je skutecznie leczyć zachowawczo,

• spodziewana korzyść z operacji jest mniejsza niż ryzyko,

• występuje aktywna infekcja skóry lub tkanek głębokich,

• choroba ogólna nie jest prawidłowo wyrównana,

• ryzyko znieczulenia jest bardzo wysokie,

• występują poważne zaburzenia gojenia,

• pacjent nie może współpracować podczas rehabilitacji,

• oczekiwania dotyczące efektu leczenia nie są możliwe do osiągnięcia.

W takiej sytuacji lekarz omawia bezpieczniejsze lub bardziej proporcjonalne rozwiązania.

Nie zawsze oznacza to rezygnację z leczenia. Czasem operację należy odroczyć do momentu poprawy stanu skóry, wyrównania choroby ogólnej albo wykonania dodatkowych badań.

Zakres zabiegu zależy od lokalizacji, liczby odłamów i charakteru złamania.

Chirurg:

• wykonuje odpowiedni dostęp operacyjny,

• odnajduje odłamy kostne,

• nastawia je, czyli przywraca ich możliwie prawidłowe ustawienie,

• kontroluje pozycję kości za pomocą śródoperacyjnego RTG,

• stabilizuje złamanie odpowiednim implantem,

• ocenia sąsiednie tkanki,

• w razie potrzeby zaopatruje uszkodzone ścięgna, nerwy, naczynia lub więzadła,

• zamyka ranę i zakłada jałowy opatrunek.

Do stabilizacji mogą zostać wykorzystane:

• płytki,

• śruby,

• druty,

• gwoździe śródszpikowe,

• inne systemy dobrane do konkretnego złamania.

Po operacji pacjent wraca na oddział, gdzie kontrolowane są jego samopoczucie, ból, ukrwienie kończyny oraz stan opatrunku.

Repozycja oznacza nastawienie przemieszczonych odłamów kostnych.

Celem jest możliwie dokładne odtworzenie:

• długości kości,

• jej osi,

• rotacji,

• kształtu powierzchni stawowej, jeżeli złamanie obejmuje staw.

Prawidłowe ustawienie ma wpływ nie tylko na sam zrost. Decyduje również o późniejszym ruchu, sile i sposobie przenoszenia obciążeń przez kończynę.

W przypadku palców i śródręcza szczególnie istotne jest prawidłowe ustawienie rotacyjne. Nieprawidłowo zrośnięty palec może podczas zaciskania dłoni nakładać się na sąsiedni i utrudniać chwyt.

Rodzaj implantu zależy od:

• miejsca złamania,

• liczby i wielkości odłamów,

• jakości kości,

• stopnia niestabilności,

• przebiegu szczeliny,

• stanu tkanek miękkich,

• potrzeby możliwie wczesnego uruchamiania.

Płytka i śruby mogą umożliwić precyzyjną stabilizację odłamów. Druty bywają stosowane w złamaniach małych kości i palców. Gwoździe śródszpikowe stabilizują kość od wewnątrz kanału szpikowego.

Nie istnieje jeden implant odpowiedni dla każdego pacjenta. Chirurg wybiera rozwiązanie, które zapewnia potrzebną stabilność przy możliwie najmniejszym uszkodzeniu kości i otaczających tkanek.

Kość zrasta się nie tylko dzięki stabilizacji, ale również dzięki zachowanemu ukrwieniu.

Rozległe odsłanianie odłamów może uszkadzać naczynia oraz tkanki potrzebne do prawidłowego gojenia.

Dlatego, gdy pozwala na to charakter urazu, stosuje się techniki małoinwazyjne. Ich celem jest:

• ograniczenie wielkości dostępu,

• zmniejszenie uszkodzenia tkanek miękkich,

• możliwie dobre zachowanie ukrwienia kości,

• stworzenie korzystniejszych warunków do zrostu.

Wybór techniki zawsze zależy jednak od rodzaju złamania. Najważniejsze jest uzyskanie prawidłowego ustawienia i stabilności, a nie samo wykonanie możliwie najmniejszego cięcia.

Podczas operacji chirurg może korzystać z aparatu RTG umożliwiającego bieżącą kontrolę ustawienia kości i implantów.

Badanie pozwala sprawdzić:

• czy odłamy zostały prawidłowo nastawione,

• czy śruby i inne elementy znajdują się we właściwym położeniu,

• czy stabilizacja zapewnia odpowiednie ustawienie,

• czy implant nie wchodzi do stawu.

Kontrola radiologiczna uzupełnia bezpośrednią ocenę operowanego miejsca i pomaga potwierdzić efekt przed zakończeniem zabiegu.

Podczas części operacji kończyny górnej na ramieniu zakładana jest opaska uciskowa.

Jej zadaniem jest czasowe ograniczenie krwawienia w polu operacyjnym. Dzięki temu chirurg może lepiej widzieć niewielkie struktury, takie jak ścięgna, nerwy i naczynia.

Opaska jest stosowana przez czas potrzebny do wykonania odpowiednich etapów operacji.

Nie jest wykorzystywana w każdej procedurze. Decyzja zależy od lokalizacji złamania, rodzaju dostępu i techniki wybranej przez chirurga.

Zabieg trwa zwykle od około 30 do 180 minut.

Czas zależy od:

• lokalizacji złamania,

• liczby odłamów,

• stopnia przemieszczenia,

• obecności uszkodzeń ścięgien, nerwów lub naczyń,

• zastosowanej metody stabilizacji,

• złożoności całego urazu.

Proste zespolenie niewielkiej kości może trwać krócej niż operacja wieloodłamowego złamania śródstawowego połączonego z uszkodzeniem tkanek miękkich.

Zabieg może zostać przeprowadzony w znieczuleniu:

• miejscowym,

• regionalnym lub przewodowym,

• ogólnym.

Rodzaj znieczulenia zależy od:

• lokalizacji złamania,

• zakresu procedury,

• przewidywanego czasu operacji,

• stanu zdrowia pacjenta,

• decyzji anestezjologa.

Przy części zabiegów ręki możliwe jest leczenie techniką WALANT, czyli w znieczuleniu miejscowym bez konieczności usypiania pacjenta i bez stosowania opaski uciskowej.

Podczas zabiegu pacjent nie powinien odczuwać bólu.

Wiele operacji można przeprowadzić w trybie chirurgii jednego dnia.

Pacjent zgłasza się do kliniki, przechodzi przygotowanie do zabiegu, a po operacji pozostaje pod obserwacją.

Do domu może wrócić po:

• ustabilizowaniu samopoczucia,

• uzyskaniu odpowiedniej kontroli bólu,

• ocenie opatrunku,

• sprawdzeniu czucia i ukrwienia kończyny,

• otrzymaniu zaleceń i recept.

Złożone złamania, bardziej rozległe rekonstrukcje oraz zabiegi wymagające intensywniejszej kontroli bólu mogą wiązać się z krótką hospitalizacją.

Po zabiegu mogą pojawić się:

• ból,

• obrzęk,

• uczucie napięcia,

• drętwienie związane ze znieczuleniem przewodowym,

• ograniczenie ruchu wynikające z opatrunku lub unieruchomienia.

Dolegliwości są kontrolowane za pomocą leków przeciwbólowych i powinny stopniowo zmniejszać się w kolejnych dniach.

W pierwszym okresie obrzęk może być wyraźny, szczególnie po rozległym urazie. Kończynę należy utrzymywać w pozycji zaleconej przez lekarza i regularnie kontrolować czucie, ruch oraz wygląd palców.

Pacjent zgłasza się do kliniki o wyznaczonej godzinie.

Po przyjęciu przechodzi:

• formalności,

• rozmowę z personelem,

• ponowną ocenę operowanej kończyny,

• konsultację z chirurgiem i anestezjologiem,

• przygotowanie do znieczulenia i operacji.

Po zabiegu pozostaje pod obserwacją do czasu:

• stabilnego samopoczucia,

• odpowiedniej kontroli bólu,

• oceny opatrunku,

• sprawdzenia ukrwienia i czucia kończyny.

Przed wypisem otrzymuje:

• recepty,

• zalecenia dotyczące leków,

• instrukcję pielęgnacji opatrunku,

• zasady ochrony zespolenia,

• informacje o dozwolonym ruchu,

• termin kontroli,

• plan badań obrazowych,

• zalecenia dotyczące rehabilitacji,

• objawy wymagające pilnego kontaktu z kliniką.

Przed zabiegiem należy przygotować:

• dokumentację medyczną,

• wyniki badań,

• wcześniejsze opisy i płyty z RTG lub tomografii,

• listę przyjmowanych leków i suplementów,

• informacje o alergiach,

• informacje o chorobach współistniejących.

Skóra w okolicy planowanej operacji powinna być w możliwie dobrym stanie. Nie powinno być ran, infekcji ani świeżych zmian zapalnych, chyba że wynikają one bezpośrednio z otwartego urazu wymagającego pilnego leczenia.

Warto wcześniej zorganizować:

• transport do domu,

• pomoc w pierwszych dniach,

• wygodne ubranie, które można łatwo założyć po operacji,

• wsparcie przy codziennych czynnościach.

Ma to szczególne znaczenie, gdy operowana będzie kończyna dominująca.

Przed zabiegiem standardowo wykonuje się:

• badania laboratoryjne,

• ocenę parametrów krzepnięcia,

• jonogram,

• oznaczenie glikemii,

• EKG,

• inne badania wskazane przez anestezjologa.

Przy większych operacjach lub chorobach współistniejących może być potrzebna konsultacja:

• internistyczna,

• kardiologiczna,

• diabetologiczna.

Ostateczną listę badań pacjent otrzymuje podczas kwalifikacji.

Nie wolno samodzielnie odstawiać żadnych leków.

Indywidualnego postępowania wymagają szczególnie:

• leki przeciwkrzepliwe,

• leki przeciwpłytkowe,

• leki diabetologiczne,

• leki immunosupresyjne,

• preparaty hormonalne.

Sposób ich przyjmowania przed operacją ustala lekarz prowadzący lub anestezjolog.

Pacjent powinien przekazać pełną listę leków i suplementów, również tych dostępnych bez recepty.

Przy znieczuleniu ogólnym lub przewodowym pacjent zwykle musi pozostawać na czczo zgodnie z zaleceniami anestezjologa.

Przy wybranych zabiegach wykonywanych w znieczuleniu miejscowym zasady mogą być inne.

Zawsze obowiązują indywidualne instrukcje przekazane przed operacją. Należy ich bezwzględnie przestrzegać.

W dniu zabiegu należy zabrać:

• dokument tożsamości,

• wyniki badań,

• wcześniejszą dokumentację medyczną,

• opisy i płyty z badań obrazowych,

• listę przyjmowanych leków,

• wygodne ubranie ułatwiające założenie po operacji,

• zaleconą wcześniej ortezę, jeżeli pacjent ją posiada.

Przed przyjęciem należy zdjąć obrączkę, pierścionki, zegarek i inną biżuterię z operowanej kończyny.

Rekonwalescencja obejmuje:

• gojenie rany,

• kontrolę bólu i obrzęku,

• ochronę zastosowanego zespolenia,

• stopniowe odzyskiwanie ruchu,

• oczekiwanie na zrost kości.

Szwy usuwa się zwykle po około 14 dniach.

W wielu złamaniach bardzo ważne jest wczesne uruchamianie sąsiednich stawów. Jeżeli operowany jest nadgarstek, pacjent może potrzebować ćwiczeń palców, łokcia i barku. Po złamaniu palca istotne może być uruchamianie pozostałych palców i nadgarstka.

Celem jest zapobieganie sztywności i przykurczom bez narażania zespolenia na zbyt duże obciążenie.

Takie postępowanie może być konieczne.

Implant stabilizuje złamanie, ale nie oznacza, że kość jest od razu zrośnięta i gotowa do pełnego obciążania.

W zależności od rodzaju urazu pacjent może otrzymać:

• gips,

• łuskę,

• ortezę,

• inne zabezpieczenie kończyny.

Unieruchomienie może być stosowane przez kilka tygodni, szczególnie przy bardziej złożonych złamaniach albo wtedy, gdy stabilizacja wymaga dodatkowej ochrony.

Czas jego stosowania zależy od lokalizacji złamania, jakości kości i stabilności zespolenia.

Ból może zmniejszyć się wcześniej, niż zakończy się proces zrostu.

Kontrolne badania obrazowe pozwalają ocenić:

• czy kość zrasta się prawidłowo,

• czy ustawienie odłamów pozostaje stabilne,

• czy implanty znajdują się we właściwym położeniu,

• kiedy można zwiększyć zakres ruchu,

• kiedy można rozpocząć większe obciążanie.

Pełne obciążanie jest najczęściej możliwe dopiero po potwierdzeniu odpowiedniego zrostu.

Sam upływ określonej liczby tygodni nie jest wystarczającym kryterium. Decyzję podejmuje lekarz na podstawie obrazu gojenia i badania pacjenta.

W większości operowanych złamań kończyny górnej fizjoterapia jest bardzo ważna.

Pomaga:

• kontrolować obrzęk,

• zapobiegać sztywności,

• utrzymać ruchomość nieunieruchomionych stawów,

• poprawiać ślizg ścięgien,

• odzyskiwać czucie,

• odbudować siłę,

• poprawić koordynację,

• ponownie włączyć rękę do codziennych czynności.

Po zespoleniu skomplikowanego złamania ćwiczenia muszą być prowadzone według bezpiecznego protokołu.

Zbyt szybkie obciążanie może zagrozić stabilizacji i zaburzyć proces zrostu. Zbyt długie ograniczenie ruchu zwiększa natomiast ryzyko przykurczów.

Dlatego fizjoterapeuta powinien znać rodzaj złamania, sposób jego stabilizacji i aktualne zalecenia chirurga.

W Good Life Clinic lekarz i fizjoterapeuta pracują według jednego planu. Kolejne etapy terapii są dostosowywane do przebiegu gojenia i wyników badań kontrolnych.

Proste czynności mogą być możliwe po kilku tygodniach.

Pełne obciążanie kończyny następuje najczęściej dopiero po potwierdzeniu zrostu w badaniach obrazowych.

Czas powrotu zależy od:

• lokalizacji złamania,

• liczby odłamów,

• rodzaju stabilizacji,

• jakości tkanek,

• wieku pacjenta,

• chorób współistniejących,

• przebiegu gojenia,

• systematyczności rehabilitacji.

Unieruchomienie może być potrzebne przez kilka tygodni. Pełna poprawa funkcji w bardziej złożonych urazach może wymagać kilku miesięcy.

Do pracy biurowej część pacjentów może wrócić po około dwóch–trzech tygodniach, jeżeli:

• ból jest dobrze kontrolowany,

• możliwa jest ochrona operowanej kończyny,

• opatrunek lub orteza nie uniemożliwiają wykonywania obowiązków,

• praca nie zagraża stabilności zespolenia.

Praca manualna lub fizyczna może wymagać przerwy trwającej od kilku tygodni do kilku miesięcy.

Znaczenie ma to, czy obowiązki wymagają:

• dźwigania,

• mocnego chwytu,

• używania narzędzi,

• podpierania się na kończynie,

• wykonywania powtarzalnych ruchów,

• narażenia na kolejny uraz.

Powrót powinien następować stopniowo, zgodnie z oceną zrostu i zaleceniami zespołu prowadzącego.

Termin zależy od:

• operowanej strony,

• rodzaju złamania,

• stosowanego unieruchomienia,

• zakresu ruchu,

• siły chwytu,

• poziomu bólu,

• przyjmowanych leków.

Pacjent powinien być w stanie pewnie trzymać kierownicę i bezpiecznie wykonać wszystkie potrzebne manewry.

Nie należy prowadzić samochodu, dopóki kończyna jest zdrętwiała po znieczuleniu, pozostaje w unieruchomieniu uniemożliwiającym kontrolę pojazdu albo pacjent przyjmuje leki wpływające na koncentrację i czas reakcji.

Termin warto omówić z lekarzem.

Powrót do sportu następuje etapowo po:

• wygojeniu tkanek,

• uzyskaniu zrostu kości,

• odzyskaniu zakresu ruchu,

• odbudowie siły,

• poprawie kontroli nerwowo-mięśniowej.

Aktywności bezkontaktowe i niewymagające obciążania operowanej kończyny można często rozpocząć wcześniej.

Sporty związane z:

• mocnym chwytem,

• dźwiganiem,

• podpieraniem się na ręce,

• ryzykiem upadku,

• kontaktem fizycznym

wymagają zgody lekarza i fizjoterapeuty.

Sam brak bólu nie oznacza jeszcze, że kość jest gotowa do pełnego obciążenia.

Ból związany z niestabilnością i nieprawidłowym ustawieniem złamania może stopniowo zmniejszać się po stabilizacji.

Pełna poprawa funkcji wymaga jednak czasu.

Najważniejszy jest zrost kości. Następnie konieczne jest odzyskanie:

• ruchomości,

• siły,

• ślizgu tkanek,

• czucia,

• koordynacji.

W bardziej złożonych zabiegach efekt ocenia się zwykle po kilku miesiącach.

Pierwsze tygodnie służą przede wszystkim ochronie zespolenia i bezpiecznemu uruchamianiu kończyny.

Realnym celem leczenia jest:

• uzyskanie zrostu kości,

• zmniejszenie bólu,

• poprawa stabilności,

• ograniczenie ryzyka deformacji,

• większa samodzielność w codziennych czynnościach,

• odzyskanie możliwie dobrej funkcji kończyny,

• umożliwienie powrotu do pracy i aktywności.

Nie każda operacja przywraca pełną sprawność sprzed urazu.

Możliwości poprawy mogą być mniejsze przy:

• złamaniach wysokoenergetycznych,

• złamaniach wieloodłamowych,

• złamaniach śródstawowych,

• uszkodzeniu nerwów,

• uszkodzeniu naczyń,

• uszkodzeniu ścięgien i innych tkanek miękkich,

• rozległym bliznowaceniu,

• opóźnionym rozpoczęciu leczenia.

W takich przypadkach celem może być odzyskanie możliwie najlepszej funkcji, a nie pełne odtworzenie stanu sprzed urazu.

Operacja tworzy warunki do gojenia, ale nie daje bezwzględnej gwarancji zrostu.

Ryzyko zależy od:

• rodzaju złamania,

• ukrwienia kości i otaczających tkanek,

• stabilności zespolenia,

• rozległości urazu,

• ogólnego stanu zdrowia pacjenta,

• przestrzegania zaleceń dotyczących obciążania.

Może wystąpić:

• zrost opóźniony,

• brak zrostu,

• utrata ustawienia,

• problem z implantem.

Lekarz omawia indywidualne ryzyko przed zabiegiem i kontroluje przebieg gojenia w kolejnych badaniach obrazowych.

Arkusz nie wskazuje jednej zasady dotyczącej rutynowego usuwania implantów po zroście.

O dalszym postępowaniu decyduje lekarz indywidualnie, biorąc pod uwagę:

• rodzaj zastosowanej stabilizacji,

• lokalizację implantu,

• przebieg gojenia,

• ewentualne dolegliwości,

• funkcję kończyny.

Informacja o potrzebie dalszego postępowania jest przekazywana podczas kontroli po uzyskaniu zrostu.

Przed operacją pacjenci często pytają:

• czy zabieg będzie bolesny,

• jaki implant zostanie zastosowany,

• czy pozostanie blizna,

• jak długo trzeba nosić gips lub ortezę,

• kiedy można zacząć poruszać ręką,

• kiedy można prowadzić samochód,

• kiedy można wrócić do pracy przy komputerze,

• kiedy można zacząć dźwigać,

• jak długo zrasta się kość,

• kiedy można wrócić do sportu,

• czy potrzebna będzie rehabilitacja,

• czy złamanie można leczyć bez operacji,

• czy kość może się nie zrosnąć.

Odpowiedzi zależą od rodzaju złamania, sposobu stabilizacji i stanu otaczających tkanek. Dlatego każdy pacjent otrzymuje indywidualny plan operacji, kontroli i powrotu do obciążania kończyny.