Zabiegi chirurgii ręki metodą WALANT

Podczas zabiegu lekarz podaje w operowaną okolicę mieszaninę środka znieczulającego i adrenaliny.

Środek miejscowo znieczulający blokuje odczuwanie bólu.
Adrenalina zwęża drobne naczynia krwionośne, dzięki czemu ogranicza krwawienie i pozwala chirurgowi uzyskać przejrzyste pole operacyjne bez stosowania opaski niedokrwiennej.
Pacjent pozostaje świadomy, może rozmawiać z personelem, a w razie potrzeby również współpracować z chirurgiem.

Podczas operacji nie powinien odczuwać bólu. Może natomiast czuć dotyk, poruszanie ręką lub niewielki nacisk.

W wielu operacjach kończyny górnej na ramieniu zakłada się opaskę, która czasowo ogranicza dopływ krwi do operowanej okolicy.

Pozwala to zmniejszyć krwawienie, ale narastający ucisk opaski może być dla pacjenta niekomfortowy lub bolesny.

W metodzie WALANT jej funkcję częściowo przejmuje adrenalina podawana razem ze środkiem znieczulającym. Powoduje miejscowe zwężenie drobnych naczyń i ogranicza krwawienie.

Dzięki temu zabieg można przeprowadzić bez niedokrwienia całej kończyny i bez bólu wynikającego z długotrwałego ucisku opaski.

W części zabiegów sam wygląd operowanych struktur nie wystarcza do oceny efektu.

Po naprawie ścięgna chirurg może poprosić pacjenta o poruszenie palcem. Pozwala to sprawdzić:

• czy ścięgno przesuwa się prawidłowo,
• czy wykonany szew pozwala na odpowiedni ruch,
• czy nie występuje mechaniczna przeszkoda,
• czy zakres uwolnienia jest wystarczający,
• czy potrzebna jest dodatkowa korekcja.

Podobnie podczas uwalniania zrostów albo leczenia palca trzaskającego można od razu zobaczyć, czy ruch stał się płynniejszy.

W znieczuleniu ogólnym pacjent nie może świadomie uruchomić operowanej ręki. WALANT daje więc chirurgowi możliwość czynnościowej kontroli efektu jeszcze przed założeniem szwów.

Tak.

Pacjent zachowuje świadomość, ale operowany obszar pozostaje znieczulony.

Nie musi obserwować przebiegu operacji. Pole zabiegowe jest odpowiednio osłonięte, a personel na bieżąco informuje pacjenta o kolejnych etapach i dba o jego komfort.

Możliwość rozmowy z zespołem i brak usypiania bywają dla wielu osób spokojniejszym rozwiązaniem niż znieczulenie ogólne.

W przypadku dużego lęku, braku gotowości do pozostania przytomnym lub bardzo rozległej procedury lekarz może jednak zaproponować inny rodzaj znieczulenia.

Metoda może nie być odpowiednia w przypadku:
• bardzo dużego lęku pacjenta,
• alergii na stosowane środki znieczulające,
• infekcji w miejscu planowanego podania leku,
• bardzo rozległej operacji,
• konieczności pełnego nadzoru anestezjologicznego,
• sytuacji, w której znieczulenie miejscowe nie zapewni wystarczającego komfortu i bezpieczeństwa.

W przypadku niektórych zabiegów pole operacyjne może nie być wystarczająco bezkrwawe do komfortowego zastosowania metody. Może to dotyczyć między innymi wybranych operacji przykurczu Dupuytrena lub nacinania zakażeń ręki.

Decyzja jest zawsze podejmowana indywidualnie. Najważniejszy pozostaje nie sam wybór metody, ale bezpieczne i skuteczne przeprowadzenie potrzebnej operacji.

Badania potrzebne do rozpoznania choroby zależą od rodzaju problemu.

Lekarz może zlecić między innymi:
• RTG,
• USG,
• rezonans magnetyczny,
• badanie przewodnictwa nerwowego,
• inne badania dobrane do konkretnego schorzenia.

WALANT jest sposobem znieczulenia, a nie metodą diagnozowania choroby. Najpierw trzeba więc dokładnie ustalić, jaka procedura jest potrzebna i czy może zostać wykonana tą techniką.

Większość diagnostyki potrzebnej do zaplanowania leczenia można przeprowadzić w Good Life Clinic.

Jedną z najważniejszych zalet WALANT jest ograniczenie przygotowań typowych dla znieczulenia ogólnego.

W wielu przypadkach nie ma potrzeby wykonywania standardowego zestawu badań laboratoryjnych, EKG czy RTG klatki piersiowej wyłącznie na potrzeby znieczulenia.

Nie oznacza to jednak, że żadne badania nie mogą być potrzebne.

Ich zakres zależy od:
• rodzaju planowanego zabiegu,
• chorób współistniejących,
• przyjmowanych leków,
• ogólnego stanu zdrowia pacjenta,
• indywidualnej decyzji lekarza.

Ostateczne zalecenia pacjent otrzymuje podczas kwalifikacji.

Brak konieczności wykonywania rozbudowanych badań przedoperacyjnych i pozostawania na czczo może uprościć organizację leczenia.

Czas od konsultacji do zabiegu zależy jednak również od:
• rodzaju choroby,
• pilności problemu,
• dostępności terminu,
• kompletności diagnostyki,
• zakresu planowanej procedury.

Świeże urazy wymagają zwykle szybszego postępowania niż schorzenia przewlekłe.

Po kwalifikacji pacjent otrzymuje plan przygotowania i orientacyjny termin zabiegu.

Alternatywą dla metody WALANT mogą być:
• inne rodzaje znieczulenia miejscowego,
• znieczulenie nasiękowe,
• znieczulenie odcinkowe,
• znieczulenie regionalne lub przewodowe,
• znieczulenie ogólne.

Wybór zależy od rodzaju i rozległości operacji, stanu zdrowia oraz preferencji pacjenta.

Lekarz proponuje rozwiązanie, które zapewni właściwe warunki do przeprowadzenia zabiegu, a jednocześnie będzie możliwie bezpieczne i komfortowe.

Po przyjęciu pacjenta i potwierdzeniu zakresu operacji lekarz podaje znieczulenie miejscowe w okolicę planowanego zabiegu.

Następnie trzeba poczekać, aż:
• obszar stanie się całkowicie niebolesny,
• adrenalina ograniczy miejscowe krwawienie,
• powstaną odpowiednie warunki do rozpoczęcia operacji.

Czas oczekiwania wynosi zwykle od około 20 do 60 minut.

Po sprawdzeniu skuteczności znieczulenia chirurg przeprowadza właściwy zabieg.

Jeżeli jest to potrzebne, prosi pacjenta o zgięcie lub wyprostowanie palca, kciuka albo nadgarstka. Na tej podstawie ocenia efekt czynnościowy i może wprowadzić dodatkową korektę.

Po zamknięciu rany zakładany jest opatrunek, a w wybranych przypadkach również orteza lub inne unieruchomienie.

Pacjent pozostaje przez krótki czas pod obserwacją, a następnie może wrócić do domu.

Sam zabieg trwa zwykle od około 15 do 60 minut.

Do całego pobytu należy doliczyć czas potrzebny na:
• przyjęcie,
• przygotowanie,
• podanie znieczulenia,
• uzyskanie jego pełnego działania,
• krótką obserwację po operacji.

Dokładny czas zależy od rodzaju wykonywanej procedury.

Najczęściej nie.

Operacje metodą WALANT wykonuje się zwykle ambulatoryjnie albo w trybie chirurgii jednego dnia.

Brak znieczulenia ogólnego oznacza, że pacjent nie musi przechodzić typowego okresu wybudzania. Po zakończeniu zabiegu, założeniu opatrunku i otrzymaniu zaleceń może zazwyczaj szybko wrócić do domu.

Dłuższa obserwacja może być potrzebna, jeżeli wynika to z zakresu operacji albo stanu zdrowia pacjenta.

Po prawidłowym zadziałaniu znieczulenia pacjent nie powinien odczuwać bólu.

Może natomiast czuć:
• dotyk,
• poruszanie ręką,
• niewielki nacisk,
• zmianę położenia kończyny.

Każde niepokojące odczucie należy od razu zgłosić personelowi. Chirurg może wtedy sprawdzić zakres znieczulenia i w razie potrzeby podać dodatkową dawkę leku.

Pacjent pozostaje w kontakcie z zespołem przez cały czas trwania operacji.

Działanie znieczulenia miejscowego może utrzymywać się jeszcze przez kilka godzin po operacji.

Ból pojawia się często po około sześciu–ośmiu godzinach, dlatego warto przyjąć zalecony lek przeciwbólowy odpowiednio wcześniej, zanim znieczulenie całkowicie przestanie działać.

Po zabiegu mogą wystąpić:
• ból rany,
• obrzęk,
• uczucie napięcia,
• drętwienie,
• czasowe ograniczenie ruchu związane z opatrunkiem lub unieruchomieniem.

Dolegliwości powinny stopniowo zmniejszać się w kolejnych dniach.

Ich nasilenie i czas trwania zależą przede wszystkim od rodzaju wykonanej operacji, a nie od samego zastosowania metody WALANT.

Pacjent zgłasza się do kliniki o wyznaczonej godzinie.

Po przyjęciu przechodzi:
• formalności,
• rozmowę z personelem,
• ponowną ocenę operowanej kończyny,
• potwierdzenie procedury,
• przygotowanie do podania znieczulenia.

Po podaniu leku następuje czas oczekiwania na jego pełne działanie.

Po operacji pacjent pozostaje pod krótką obserwacją. Personel ocenia jego samopoczucie, ból i opatrunek.

Przed wyjściem otrzymuje:
• recepty,
• zalecenia dotyczące leków,
• instrukcję pielęgnacji opatrunku,
• informacje o dozwolonym ruchu,
• termin kontroli,
• zalecenia dotyczące rehabilitacji,
• objawy wymagające kontaktu z kliniką.

Przed operacją należy przygotować:
• dokumentację medyczną,
• wyniki badań związanych z leczonym problemem,
• wcześniejsze opisy i płyty z badań obrazowych,
• listę leków i suplementów,
• informacje o alergiach,
• informacje o chorobach współistniejących.

Skóra w okolicy planowanego zabiegu powinna być zdrowa. Nie powinno być na niej ran, zakażenia ani świeżych zmian zapalnych.

Nie należy samodzielnie golić operowanej kończyny.

Warto wcześniej zorganizować transport do domu oraz pomoc w pierwszych dniach, zwłaszcza jeżeli operowana będzie ręka dominująca.

Nie.

Przed zabiegiem wykonywanym metodą WALANT pacjent może spożyć lekki posiłek, zgodnie z zaleceniami otrzymanymi podczas kwalifikacji.

Brak konieczności pozostawania na czczo jest szczególnie ważny dla osób z cukrzycą, u których długotrwały głód może utrudniać utrzymanie prawidłowego poziomu glukozy.

Jeżeli plan znieczulenia zostanie zmieniony lub lekarz zaleci inne postępowanie, pacjent otrzyma odpowiednie instrukcje przed zabiegiem.

Nie wolno samodzielnie odstawiać żadnych leków.

Indywidualnego ustalenia wymagają szczególnie:
• leki przeciwkrzepliwe,
• leki przeciwpłytkowe,
• leki stosowane w cukrzycy,
• leki immunosupresyjne,
• preparaty hormonalne.

Pacjent powinien przekazać pełną listę leków i suplementów, również tych dostępnych bez recepty.

Lekarz określi, które preparaty należy przyjąć w dniu zabiegu i czy potrzebna jest modyfikacja dotychczasowego leczenia.

W dniu zabiegu należy zabrać:
• dokument tożsamości,
• wyniki badań,
• wcześniejszą dokumentację medyczną,
• opisy i płyty z badań obrazowych,
• listę przyjmowanych leków,
• wygodne ubranie, które łatwo założyć po operacji,
• zaleconą wcześniej ortezę, jeżeli pacjent ją posiada.

Przed przyjęciem należy zdjąć obrączkę, pierścionki, zegarek i inną biżuterię z operowanej kończyny.

WALANT pozwala uniknąć ograniczeń związanych ze znieczuleniem ogólnym. Pacjent nie musi przechodzić procesu wybudzania i zazwyczaj może szybko opuścić klinikę.

Nie oznacza to jednak, że sama operowana ręka nie wymaga czasu na wygojenie.

Przebieg rekonwalescencji zależy od wykonanej procedury. Inaczej wygląda powrót do sprawności po uwolnieniu palca trzaskającego, a inaczej po naprawie ścięgna.

Rękę należy chronić zgodnie z zaleceniami chirurga, nawet jeśli pacjent czuje się dobrze bezpośrednio po zabiegu.

Po powrocie do domu pacjent powinien:
• utrzymywać opatrunek w czystości i suchości,
• przyjmować zalecone leki,
• chronić operowaną rękę,
• wykonywać wyłącznie dozwolone ruchy,
• obserwować ranę i palce,
• zgłaszać niepokojące objawy.

W zależności od rodzaju zabiegu ruch może zostać rozpoczęty bardzo szybko albo ograniczony przez ortezę lub inne unieruchomienie.

Proste czynności są zwykle możliwe po kilku dniach lub tygodniach. Pełne obciążanie może wymagać od kilku tygodni do kilku miesięcy.

Dokładny plan pacjent otrzymuje po operacji.

Najczęściej tak.

Pacjent nie wymaga wybudzania po znieczuleniu ogólnym i po krótkiej obserwacji może zwykle opuścić klinikę.

Powrót do domu bezpośrednio po zabiegu nie oznacza jednak natychmiastowego powrotu do wszystkich obowiązków.

Operowana ręka może być zdrętwiała, zabezpieczona opatrunkiem lub unieruchomiona. Warto wcześniej zorganizować transport i pomoc w pierwszych godzinach albo dniach.

Bezpośrednio po operacji nie należy prowadzić samochodu operowaną ręką ani podejmować czynności, których nie można wykonać bezpiecznie z powodu opatrunku, drętwienia lub ograniczenia ruchu.

Termin powrotu do prowadzenia zależy od:
• rodzaju zabiegu,
• operowanej strony,
• zakresu ruchu,
• stosowanego unieruchomienia,
• działania leków przeciwbólowych,
• możliwości pewnego kontrolowania kierownicy.

Decyzję należy omówić z lekarzem.

Zależy to od rodzaju operacji.

Po wielu zabiegach kończyny górnej fizjoterapia jest bardzo ważna. Pomaga:
• kontrolować obrzęk,
• zapobiegać sztywności,
• utrzymać lub odzyskać ślizg ścięgien,
• poprawić zakres ruchu,
• odbudować czucie,
• stopniowo odzyskać siłę,
• poprawić koordynację ręki.

Po zabiegach rekonstrukcyjnych ćwiczenia muszą być prowadzone według bezpiecznego protokołu, aby nie uszkodzić naprawionych struktur.

Plan rehabilitacji wynika więc z rodzaju operacji, a nie wyłącznie z zastosowanego znieczulenia.

Do pracy biurowej część pacjentów wraca po około jednym–trzech tygodniach, jeżeli:
• ból jest dobrze kontrolowany,
• rana prawidłowo się goi,
• można skutecznie chronić operowaną rękę,
• zakres obowiązków nie zagraża efektowi operacji.

Praca manualna, dźwiganie, obsługa narzędzi i aktywność zawodowa mocno obciążająca rękę mogą wymagać przerwy od kilku tygodni do kilku miesięcy.

Czas powrotu zależy od samego zabiegu i stanu leczonych tkanek.

Powrót do aktywności następuje etapowo.

Sport bezkontaktowy i niewymagający używania operowanej kończyny można często wprowadzić wcześniej.

Aktywności związane z:
• mocnym chwytem,
• dźwiganiem,
• podpieraniem się na ręce,
• ryzykiem upadku,
• kontaktem fizycznym
wymagają wygojenia tkanek, odzyskania ruchu, siły i kontroli nerwowo-mięśniowej.

Decyzję o powrocie do sportu należy podjąć wspólnie z lekarzem i fizjoterapeutą.

Tempo poprawy zależy od rodzaju wykonanej procedury.

Po uwolnieniu mechanicznej przeszkody efekt może być widoczny bardzo szybko. Po naprawie lub rekonstrukcji ścięgna tkanki potrzebują natomiast wielu tygodni albo miesięcy, aby się wygoić i odzyskać funkcję.

Zmniejszenie bólu często następuje stopniowo w pierwszych tygodniach.

W bardziej złożonych zabiegach pełny efekt ocenia się po kilku miesiącach.

WALANT umożliwia bezpośrednią kontrolę ruchu podczas operacji, ale nie przyspiesza biologicznego procesu gojenia naprawionych struktur.

Realny cel zależy od leczonej choroby lub urazu.

Może nim być:
• zmniejszenie bólu,
• usunięcie mechanicznego blokowania,
• poprawa ruchu,
• poprawa ślizgu ścięgna,
• zwiększenie siły,
• poprawa stabilności,
• większa samodzielność,
• zatrzymanie dalszego pogarszania się funkcji.

Nie każda operacja przywraca pełną sprawność sprzed choroby lub urazu.

Możliwości poprawy mogą być mniejsze w przypadku zmian przewlekłych, rozległych blizn, uszkodzeń nerwów lub zaawansowanych zmian zwyrodnieniowych.

Przed operacją lekarz omawia z pacjentem cel konkretnej procedury i realne możliwości poprawy.

W odpowiednio dobranych przypadkach metoda może ograniczyć elementy organizacyjne związane ze znieczuleniem ogólnym.

Najczęściej nie jest potrzebna obecność anestezjologa, rozbudowany zestaw badań przygotowawczych ani hospitalizacja. Może to upraszczać proces leczenia i wpływać na jego koszt.

Ostateczna cena zależy jednak przede wszystkim od rodzaju i zakresu wykonywanego zabiegu.

Pacjent otrzymuje informację o kosztach po konsultacji i ustaleniu dokładnego planu operacji.

Ryzyko nawrotu zależy od choroby podstawowej i rodzaju przeprowadzonego zabiegu, a nie od samego zastosowania WALANT.

Nawrót może być bardziej prawdopodobny przy:
• chorobach przewlekłych,
• skłonności do bliznowacenia,
• przeciążeniach,
• zmianach zwyrodnieniowych,
• niepełnej rehabilitacji.

Lekarz omawia indywidualne ryzyko przed zabiegiem i przedstawia zalecenia, które mogą pomóc utrzymać uzyskany efekt.

Przed zabiegiem metodą WALANT pacjenci często pytają:
• czy będą coś czuć podczas operacji,
• czy będą widzieć jej przebieg,
• czy muszą być na czczo,
• czy potrzebna jest obecność anestezjologa,
• czy znieczulenie miejscowe wystarczy,
• jak długo działa lek,
• kiedy pojawi się ból,
• czy można od razu wrócić do domu,
• kiedy można prowadzić samochód,
• kiedy można wrócić do pracy,
• czy potrzebna będzie rehabilitacja,
• ile kosztuje zabieg,
• czy możliwe jest zastosowanie innego znieczulenia.

Odpowiedzi zależą od rodzaju planowanej operacji i stanu zdrowia pacjenta. Dlatego podczas kwalifikacji omawiany jest nie tylko sam zabieg, ale także sposób znieczulenia, przygotowanie i cały proces powrotu do sprawności.